LMNA-mutatie en het ontstaan van boezemfibrilleren

Het DNA van de mens is als een kookboek voor een maaltijd: er staat precies in geschreven wat er moet gebeuren om een goede maaltijd te bereiden. In ons DNA staat in de vorm van genen exact beschreven welke eiwitten er gemaakt en welke processen in cellen aangezet moeten worden voor een goede functionele werking van het hart.

Eén van de essentiële genen voor een goede hartfunctie is het LMNA-gen. Dit gen is verantwoordelijk voor de productie van het lamin A/C (LMNA) eiwit. Wanneer er een fout in het gen zit, ook wel een mutatie genoemd, kan dit zorgen voor een fout in het eiwit dat zal worden geproduceerd.

Er is geconstateerd dat een mutatie in het LMNA-gen in veel patiënten kan leiden tot boezemfibrilleren. Doordat het DNA van beide ouders deels doorgegeven wordt aan de kinderen, kan deze mutatie (en dus boezemfibrilleren) erfelijk zijn.

“Volg je hart, want dat klopt.”

jim-de-goeij-afip

Jim de Goeij, student geneeskunde, Amsterdam UMC, locatie VUmc

Wat is het LMNA-eiwit?

Het LMNA-eiwit is onderdeel van de buitenbegrenzing van de celkern. In de celkern ligt het DNA. Het LMNA-eiwit heeft door zijn locatie een nauwe relatie met het DNA en heeft daardoor invloed op verschillende genen, die verantwoordelijk zijn voor andere eiwitten en cellulaire processen.

Het LMNA-eiwit heeft dus een belangrijke functie in de cel. Wanneer het LMNA-eiwit gemuteerd is kan dit vervelende effecten hebben waaronder het verstoren van gezonde processen in de cel. Onderzoek heeft aangetoond dat in de cellen van de boezem van het hart, deze verstoring kan resulteren in het ontwikkelen van boezemfibrilleren. Hieraan liggen verschillende verstoorde processen ten grondslag.

Verstoorde cellen kunnen boezemfibrilleren ontwikkelen

Naar wat precies de verstoorde processen zijn in het geval van een LMNA-mutatie, wordt op dit moment volop onderzoek gedaan. In verschillende studies met zowel muizen als patiënten met een LMNA-mutatie en boezemfibrilleren, is gekeken welke processen en eiwitten in de cel anders zijn ten opzichte van gezonde mensen zonder de LMNA-mutatie.

Hieruit zijn specifieke processen en eiwitten aangetoond die zich anders gedragen in het geval van een LMNA-mutatie. Bij deze horen onder andere:

  • verschillende signaaleiwitten
  • verschillende structuren binnen de cel
  • de zogeheten ‘stress’ van de cel

In Figuur 1 zijn, schematisch met rood, de onderdelen van een cel getoond die bewezen aangetast zijn in het geval van een LMNA-mutatie.

Bij een overmaat van stress in de cel, kan deze afsterven. De opstapeling van veranderingen in de cel zorgt, bij veel patiënten met een LMNA-mutatie, uiteindelijk tot ziekte. Hierbij komt boezemfibrilleren voor.

Figuur 1: overzicht van aangetaste (altered) cel onderdelen in het geval van LMNA-mutatie.

Verder onderzoek naar de LMNA-mutatie en boezemfibrilleren

Het is erg belangrijk om alle processen, die veranderd zijn in het geval van een LMNA-mutatie, in kaart te brengen.

Daarbij is het belangrijk om de rol van een veranderd proces in het veroorzaken van boezemfibrilleren aan te tonen. Met deze kennis kan er gewerkt worden aan therapieën die ingrijpen op deze processen en de ontwikkeling van boezemfibrilleren tegengaan.

Het is niet mogelijk om de LMNA-mutatie in het DNA zelf in iedere cel van het hart aan te passen en daarmee de absolute oorzaak weg te halen. Wel kan er ingegrepen worden in de verstoorde processen die de mutatie veroorzaken.

Dit is de reden waarom onderzoek hiernaar zo essentieel is voor het behandelen van boezemfibrilleren bij patiënten met een LMNA-mutatie in de toekomst.

Help ons mee en doneer!

Met jouw hulp kunnen wij innovatieve studies uitvoeren. Doneer vandaag nog.

Deel AFIP met je vrienden

Reacties 2

  1. Annemarie Fuchs-Aalberts

    Het genetisch traject bij mij was erg lang maar uiteindelijk is gebleken dat ik de LMNA-mutatie heb die bij mij de oorzaak is van ARVC, een hartspierziekte waarbij levensbedreigende ritmestoornissen vanuit de rechterhartkamer een rol spelen. Mijn moeder blijkt het doorgegeven te hebben. Het onderzoek werd uitgebreid, een broer en zus van mij zijn ook drager. Een andere zus start over een paar weken met het onderzoek. Vorig jaar heeft mijn laatste tante, zus van mijn moeder, DNA afgestaan. Zij was bekend met boezemfibrilleren evenals 4 andere broers en zussen van haar. Mijn tante had sinds vele jaren een pacemaker. Ook bij haar werd de LMNA-mutatie aangetroffen. Toch is haar kinderen geadviseerd voorlopig geen genetisch onderzoek te laten verrichten, de genmutatie zou niet in verband staan met het boezemfibrilleren (?). Afgelopen maandag is zij overleden, bijna 89 jaar. Jong van geest maar een lichaam dat op was. 3 Zware longontstekingen en geen opties meer om haar hart te ontlasten. Haar kinderen weten van de LMNA-mutatie en kunnen ten alle tijden DNA afstaan voor onderzoek. Wat hoop ik dat het hen bespaard blijft maar als ze klachten krijgen daar iets mee te doen.

  2. Profielfoto van Prof. Dr. Bianca Brundel

    Bedankt Annemarie voor je reactie.

    Sinds 2000-2005 zijn enkele artikelen in de medische literatuur verschenen waarin een link wordt gelegd tussen LMNA mutaties en het hebben van boezemfibrilleren.

    Zoals je kunt lezen in het stuk van Jim de Goeij en Marit Wiersma (zie https://afiponline.org/atriumfibrilleren/pers/hebben-genetische-afwijkingen-invloed-op-het-ontstaan-van-boezemfibrilleren/ ) gaan we uitzoeken hoe een LMNA mutatie boezemfibrilleren kan veroorzaken en proberen we daarnaast ook aangrijpingspunten voor therapie te ontdekken.

    Omdat er nog bijna niets bekend is over deze mutaties en het effect op (boezem)hartcellen staat dit onderzoek nog in de kinderschoenen.

    Aangezien bij 10-20% van de patienten met boezemfibrilleren (350.000 patienten in NL) deze aandoening in de familie voorkomt, vinden wij het belangrijk dat hier meer onderzoek naar gedaan wordt.

    Mochten er families zijn waar een LMNA mutatie voorkomt en die mee willen doen aan onderzoek: stuur dan een email naar info@afiponline.org en dan nemen wij contact met u op.

    Heel veel succes en sterkte voor jou en al jullie familieleden.

    Met hartelijke groet
    Bianca Brundel

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *